Literacka Nagroda Nobla w pigułce – co warto wiedzieć?
Każdej jesieni świat literatury wstrzymuje oddech – to moment, gdy Szwedzka Akademia ogłasza, kto dołączy do grona Noblistów. Czy wiesz, ilu pisarzy i ile pisarek może dziś pochwalić się tym tytułem? Kto odmówił przyjęcia nagrody, a kto otrzymał to wyróżnienie pośmiertnie? Poznaj najważniejsze fakty o Literackiej Nagrodzie Nobla!
Oto 10 ciekawostek o najbardziej prestiżowym literackim wyróżnieniu na świecie. Czy znasz je wszystkie?
- Nagroda Nobla w dziedzinie literatury przyznawana jest od 1901 roku. Wyróżnienie to zostało ustanowiona zgodnie z testamentem Alfreda Nobla, szwedzkiego wynalazcy i filantropa. Nagroda trafia w ręce pisarzy i pisarek, których twórczość wnosi znaczący wkład w świat literatury.
- Czterokrotnie Kapituła zdecydowała o przyznaniu wspólnych Nagród. Miało to miejsce w latach 1904, 1917, 1966, 1974.
- Siedmiokrotnie Nagroda nie została przyznana wcale. Było to w latach: 1914, 1918, 1935, 1940, 1941, 1942 i 1943.
- Dwie osoby odmówiły przyjęcia Nagrody:
w 1958 roku Borys Pasternak (odmowa miała charakter polityczny i wynikała z nacisków władz Związku Radzieckiego);
w 1964 Jean Paul Sartre (pisarz konsekwentnie odmawiał wszelkich oficjalnych wyróżnień).
- Tylko raz przyznano Nagrodę pośmiertnie. Miało to miejsce w 1931 roku. Literackiego Nobla otrzymał wówczas szwedzki poeta, Erik Axel Karlfeldt. Od 1974 roku statut Fundacji Nobla stanowi, że Nagroda nie może zostać przyznana pośmiertnie, chyba że śmierć nastąpiła po ogłoszeniu werdyktu.
- Dotychczas najmłodszym laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie literatury jest autor Księgi dżungli, Rudyard Kipling. Otrzymał Nagrodę w 1907 roku w wieku 41 lat.
- Najstarszą laureatką jest Doris Lessing, autorka znana w Polsce m.in. za sprawą książki Złoty notes.
W chwili przyznania Nagrody w 2007 roku miała 88 lat.
- Wśród dotychczasowych laureatów Literackiej Nagrody Nobla znalazło się 5 osób z Polski. Byli to: Henryk Sienkiewicz (1905r.), Władysław Reymont (1924r.), Czesław Miłosz (1980r.), Wisława Szymborska (1996r.) i Olga Tokarczuk (2018r.)
- Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury przyznano dotąd zaledwie 18 pisarkom. Ostatnio wyróżnienie to otrzymała w 2024 roku pisarka z Korei Południowej – Han Kang – za intensywną prozę poetycką, która mierzy się z historycznymi traumami i obnaża kruchość ludzkiego życia.
- Nikt nie otrzymał literackiej Nagrody Nobla więcej niż raz.
Znalazł:ś w tym zestawieniu coś interesującego, o czym nie wiedział:ś?
Źródło: https://www.nobelprize.org/prizes/facts/facts-on-the-nobel-prize-in-literature/