Od Brazylii po Mozambik. Jubileuszowy Literacki Sopot zaprasza do świata języka portugalskiego
W dniach 20-23 sierpnia 2026 r. odbędzie się 15. edycja Międzynarodowego Festiwalu Literacki Sopot. W programie m.in. spotkania autorskie, debaty, warsztaty, projekcje filmowe, czytania performatywne oraz Targi Książki.
Tegoroczna odsłona Literackiego Sopotu ma szczególny charakter. Festiwal świętuje piętnastolecie istnienia, potwierdzając swoją pozycję jednego z najważniejszych wydarzeń literackich w kraju. Przez lata stał się miejscem spotkań z cenionymi twórcami i twórczyniami z całego świata oraz przestrzenią rozmów o literaturze i ważnych zjawiskach społecznych.
Tematem wiodącym jubileuszowej edycji będzie literatura i kultura krajów portugalskojęzycznych. Na zaproszenie organizatorów do Sopotu przyjadą autorzy z Portugalii i Brazylii: Paulo Scott, Michel Laub, Itamar Vieira Junior, Afonso Cruz, José Luís Peixoto oraz Gonçalo M. Tavares. Grono gości dopełnią twórcy komiksów: André F. Morgado, Pedro Moura i André Oliveira. W formule online do wydarzenia dołączy również Mia Couto – jeden z najważniejszych współczesnych pisarzy afrykańskich.
Od piętnastu lat Literacki Sopot przybliża czytelnikom literaturę, która nie zawsze jest obecna w głównym nurcie dyskusji – mówi Marta Czarnecka, dyrektorka festiwalu. Tegoroczna edycja poświęcona krajom portugalskojęzycznym jest zaproszeniem do poznania twórców opowiadających o współczesnym świecie w tym samym języku – portugalskim, jednak z różnych perspektyw geograficznych, społecznych i kulturowych – wyjaśnia.
Podczas festiwalu, podobnie jak w poprzednich latach, gościć będą czołowi polscy autorzy i autorki, m.in. Wojciech Tochman, Magdalena Tulli, Radek Rak, Zyta Rudzka, Maciej Płaza, Agata Romaniuk, Wojciech Nowicki, Ishbel Szatrawska, Paweł Rzewuski, Antonina Tosiek, Maciej Sieńczyk, Magdalena Grochowska, Weronika Mathia, Przemysław Żarski. Pojawią się oni w dobrze znanych publiczności pasmach My, Debiuty, Powroty, Nogaś w Parku, Varia, Literacki Young Adult. Nowością jest cykl Różne światy, poświęcony powieściom i fikcji literackiej. Z kolei do pasm Wokół komiksu, Wokół fantastyki i Wokół kryminału dołączy kolejne – Wokół biografii.
Nie zabraknie również wydawniczych premier. W trakcie Literackiego Sopotu odbędą się spotkania wokół najnowszych książek Katarzyny Surmiak-Domańskiej „Świat przed nami nie istniał. Jak wojna została w naszych domach” (wyd. Agora), Agnieszki Daukszy „Niedaleko pada granat od jabłoni” (wyd. Karakter) oraz Julii Voss „Hilma af Klint. Wprawić ludzkość w zdumienie” (tłum. Agata Teperek, wyd. Smak Słowa).
Ważne miejsce w programie zajmą debaty, które co roku stają się przestrzenią rozmów o najważniejszych zjawiskach społecznych, historycznych i kulturowych. O dziedzictwie kolonializmu oraz jego wpływie na współczesne społeczeństwa i pamięć zbiorową rozmawiać będą Kacper Dziekan, Raquel Lima i Michelle Sales. Debatę pod hasłem „Duchy naszych przodków” poprowadzi Joanna Cichocka-Gula. Twórczości Clarice Lispector oraz miejscu autorek portugalskojęzycznych we współczesnej literaturze poświęcone będzie spotkanie „Pasja według Clarice. O pisarstwie kobiet w świecie języka portugalskiego”. Do udziału w panelu zaproszeni zostali Gabriel Borowski, Wojciech Charchalis i Natalia Inês Klidzio. Rozmowę moderować będzie Dagny Kurdwanowska. Kolejna z debat, „Genealogia polskiego feminizmu: Anna Świrszczyńska”, skupi się na pisarstwie poetki i miejscu jej twórczości w historii literatury. Rozmówczyniami Pauliny Małochleb będą Anna Marchewka, Joanna Mueller i Katarzyna Szopa. Jubileusz Literackiego Sopotu stanie się natomiast punktem wyjścia do rozważań nad przyszłością festiwali literackich w Polsce oraz wyzwaniami, przed którymi stoją dziś organizatorzy tego typu wydarzeń. Uczestniczkami debaty „O przyszłości festiwali literackich” będą Marta Czarnecka, Katarzyna Komar-Macyńska i Katarzyna Krawczyk. Dyskusję poprowadzi Justyna Sobolewska.
Podczas festiwalu literatura wybrzmi także na scenie. W paśmie Literacki teatralny zaprezentowane zostanie czytanie adaptacji reportażu „Bzik kolonialny. II Rzeczypospolitej przypadki zamorskie” Grzegorza Łysia w reżyserii Adama Nalepy, przygotowane we współpracy z festiwalem Sopot Non Fiction. Drugim z zaplanowanych wydarzeń będzie czytanie performatywne sztuki „Catarina i piękno zabijania faszystów” Tiago Rodriguesa w tłumaczeniu Alicji Bzury i reżyserii Tomasza Fryzła.
Choć festiwalowe wydarzenia odbywają się w różnych punktach miasta, zabytkowa willa przy Goyki 3 niezmiennie pozostaje sercem Literackiego Sopotu. Na publiczność czekają tam m.in. poranne audycje Ptasiego Radia oraz pokazy portugalskojęzycznego kina ujęte w paśmie Literacki filmowy. Z kolei w ramach Sztuki na Literackim w Parku na Goyki przez wszystkie dni festiwalu dostępna będzie instalacja „Jedenaście duchów” przygotowana przez portugalską artystkę Inês Brites.
Osobne miejsce w programie zajmą aktywności przygotowane z myślą o dzieciach i ich opiekunach. Pod hasłem Literacki dla dzieci odbędą się rodzinne czytania i kreatywne warsztaty inspirowane portugalską literaturą dziecięcą. Powróci także Rodzicielski Klub Książkowy.
Całość dopełnią dyżury tłumaczy i tłumaczek, Literacki warsztatowy, Literacki quiz, Tajne Schadzki, Festiwalowy klub czytelniczy, spacer historyczno-przyrodniczy, Literacka gra miejska oraz Silent Disco.
Podczas festiwalu odbędą się również Targi Książki. Swoje publikacje zaprezentują: Wydawnictwo Afera, Wydawnictwo Agora, Wydawnictwo Akapit Press, Wydawnictwo Amaltea, Wydawnictwo ArtRage, Wydawnictwo BOSZ, Wydawnictwo Claroscuro, Wydawnictwo Czarne, Wydawnictwo CzuCzu, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Goyki 3 Art Inkubator, Instytut Camões, Wydawnictwo Kameleon, Wydawnictwo Książkowe Klimaty, Wydawnictwo Kultura Gniewu, Wydawnictwo Literackie, Wydawnictwo Marginesy, Wydawnictwo Marpress Sp. z o.o., Wydawnictwo Mięta, Muzeum Sopotu / Miejska Biblioteka Publiczna w Sopocie, Wydawnictwo Muza, Nadbałtyckie Centrum Kultury w Gdańsku, Wydawnictwo NISZA, Wydawnictwo Obierki, Wydawnictwo Pauza, Wydawnictwo Poznańskie, Wydawnictwo Smak Słowa, Wydawnictwo Sonia Draga, Wydawnictwo Debit, Wydawnictwo timof comics, Wydawnictwo Tu się czyta, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Wydawnictwo Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gdańsku, Wydawnictwo Zakamarki, Wydawnictwo ZNAK.
Szczegółowy program festiwalu dostępny jest na stronie: www.literackisopot.pl/events.
Spotkania i debaty będą tłumaczone na polski język migowy.
Literacki Sopot w sieci:
Organizatorzy: Goyki 3 Art Inkubator, Miasto Sopot
Mecenat: Parlament Europejski, Instytut Camões, Direção-Geral do Livro, dos Arquivos e das Bibliotecas, Ambasada Brazylii w Warszawie, ZAiKS
Dofinansowano ze środków Miasta Sopotu.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
Źródło: materiały organizatora